سنجش زیان نابرابری و اثر آن بر شاخص توسعه انسانی
کد مقاله : 1132-13CIAES
نویسندگان
آرش دوراندیش *1، اتابک کاظم پور کهریز2، ناصر آسیابانی3
1دانشیار گروه اقتصاد کشاورزی دنشگاه تهران
2دانشجوی دکتری اقتصاد کشاورزی دانشگاه تهران
3دانشجوی دکترای دانشگاه تهران
چکیده مقاله
شاخص توسعه انسانی در سال 1990 برای ارزیابی سطح توسعه کشورها در چارچوب برنامه توسعه ملل متحد طراحی شد. به دنبال آن مجموعه‌ای از شاخص‌ها ازجمله شاخص توسعه انسانی تعدیل شده با نابرابری برای تحلیل ابعاد مختلف توسعه انسانی تدوین شد. در مطالعه حاضر به لحاظ اهمیت بالای شاخص توسعه انسانی و همچنین شاخص توسعه انسانی تعدیل شده بر اساس نابرابری، این دو شاخص برای کشور ایران طی سال‌های 2022-2010 مورد بررسی قرارگرفته و نهایتاً وضعیت کشور ازلحاظ بهره‌مندی از شاخص‌های ذکر شده در این سال‌ها با کشورهای عضو منات مقایسه و زیان بالقوه توسعه انسانی به دلیل نابرابری برای کشور محاسبه شد. نتایج نشان داد که در طول دوره مورد بررسی، به طور متوسط 34/9 درصد از مؤلفه امید به زندگی، 2/37 درصد از مؤلفه آموزش و 2/27 درصد از مؤلفه درآمد از شاخص توسعه انسانی ایران از بین رفته است و به‌طورکلی ازلحاظ مولفه‌های سه‌گانه زیان 25 درصدی ناشی از نابرابری در شاخص توسعه انسانی کشور رخ‌داده که نشانگر وضعیت نامناسب ایران در این شاخص است. نتایج مقایسه با کشورهای منتخب عضو منات نشان داد که در بین 13 کشور مورد بررسی ازلحاظ شاخص زیان رخ‌داده ناشی از نابرابری در شاخص توسعه انسانی، ایران در جایگاه نامناسب یازدهم قرارگرفته است.
کلیدواژه ها
شاخص توسعه انسانی، شاخص توسعه انسانی تعدیل شده با نابرابری، زیان.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی